Schemat dialektyczny – przezwyciężenie teraźniejszości i przeszłości, oznacza całkiem nową sytuację

Francis Fukuyama – Idea końca historii -  Fukuyama stawia tezę jakoby historia w pewnym sensie skończyła się wraz z upadkiem komunizmu (czyli państw tzw. realnego socjalizmu) i przyjęciem przez większość krajów systemu idealnego - liberalnej demokracji

Daniel Bell – idea końca ideologii – tradycyjny spór polityczny, konflikt ideologiczny między kapitalizmem i socjalizmem

Zygmunt Bauman -  postmodernizm ( ponowoczesność)
•        radykalne zerwanie ciągłości historycznej
•    zaprzeczenie istnieniu prawidłowości historycznych i społecznych
•    dekonstrukcja i implozja tradycyjnych hierarchii społecznych – klasowych ekonomicznych, rasowych itp.
•    pełna dominacja przedmiotów i dóbr konsumpcyjnych nad ludźmi
•    zatrata podmiotowości
•    wyparcie stosunków międzyludzkich przez symulacje
zastąpienie kultury domeną ,,hiperrzeczywistości’’