W publicystyce i literaturze pojawia się idea cyklu: ,,pęd w przyszłość musi zawrócić ku przeszłości’’ – rozpoznanie różnych negatywnych aspektów i konsekwencji nowoczesności rodzi chęć powrotu do utraconej przeszłości: nadzieja na odbudowanie tradycyjnej silnej rodziny, odrodzenie wspólnot lokalnych i więzi społecznej w grupach pierwotnych, odwrót od sekularyzacji w stronę religijności itp.

Glokalizacja – proces odwrotny do zjawiska globalizacji, pęd ku lokalności

Sekularyzacja  - upadek wiary i religii, dogmaty wiary i wartości religijne tracą swój dotychczasowy wpływ na społeczeństwo

Laicyzacja – celem jest zmniejszenie oddziaływań instytucji religijnych na sposób życia i postępowanie jednostek i całych społeczeństw

Pietrim Sorokin – odwrót od „mentalności materialistycznej”(typ zmysłowy): nacisk na potrzeby fizyczne, komfort i przyjemności, panowanie nad światem i nad innymi ludźmi  do „mentalności ideacyjnej”: nacisk na potrzeby duchowe, silne i niezmienne imperatywy moralne, samokontrola, odejście od filozofii mieć na rzecz wyższych celów samorealizacji
Ronald Inglehart - stwierdza wyraźne przesunięcie w kierunku wartości postmaterialistycznych ( jakości życia, zdrowia, sprawności fizycznej, bogactwa doświadczeń i doznań, życia towarzyskiego itp.)
Anthony Giddens - wywodzi zmiany w kształcie nowoczesności zmierzające do zahamowania jej negatywnych konsekwencji
Refleksyjność – zdolność społeczeństwa do krytycznego myślenia o samym sobie, dostrzeganie zjawisk negatywnych, patologicznych, definiowania przyszłych zagrożeń i podejmowania na podstawie tej diagnozy prewencyjnych środków zaradczych powstrzymujących lub odwracających niekorzystny trend.